صفحه اصلی » فیلم و هالیوود » مروری بر فیلم‌های شاخص مرتبط با اسلام هراسی (۱)

مروری بر فیلم‌های شاخص مرتبط با اسلام هراسی (۱)

ژول ورن در رمان‌های جذابش مکشوفات آینده بشر را در سالیان بسیار دور قبل از تکامل تدریجی علم پیش‌بینی می‌کرد و امروز هالیوود به‌عنوان یک رسانه سرگرمی‌ساز، سیاست‌های آینده کاخ سفید را پیش‌بینی می‌کند اما این یک پیش‌بینی نیست بلکه تبیین سیاست‌هایی است که در روزگاری نزدیک محقق خواهد شد.

جنگ نرم و عملیات روانی – مجموعه‌ یادداشتی با عنوان «سلسله فریب» که در سایت تبیان منتشر ‌شده، به ریشه یابی این مهم و دلایلی برای اثبات آن می پردازد. بخش نخست این مطلب در زیر آمده است:

سینما و اسلام هراسی

* فیلم فرانتیک/ ساخته رومن پولانسکی (۱۹۸۸)

سال‌ها پیش، قبل از آنکه خبر و نشانی از پروژه «اسلام‌هراسی» در هالیوود باشد؛ سال‌ها قبل از آنکه دشمن شماره یک غرب (شوروی) تکه‌تکه شود و سال‌ها قبل از آنکه دیوار بتنی برلین فرو ریزد؛ در دوره‌ای که هنوز آمریکا سرگرم جدالی سرد با ابر قدرت شرق بود، یهودی متفکری که خود، (ظاهراً) تحت تعقیب پلیس ایالتی آمریکا بود، فیلمی در فرانسه ساخت به نام «فرانتیک».

این ساخته رومن پولانسکی را می‌توان یک فیلم مرتبط با مفهوم «اسلام‌هراسی» دانست. در این فیلم هریسون فورد نقش دکتری را بازی می‌کند که با همسرش برای یک سخنرانی به پاریس آمده‌است. اما در فرودگاه چمدانشان با تروریست‌ها تعویض شده و تروریست‌ها همسر دکتر را می‌ربایند و خواستار چمدان اصلی می‌شوند. دکتر در میان تعقب و گریزها به اصل ماجرا پی می‌برد و درمی‌یابد در چمدان تروریست‌ها یک چاشنی برای انفجار بمب اتمی در مجسمه آزادی جاسازی شده‌ است.

با گذشت بخش اعظمی از فیلم، بیننده بتدریج متوجه می‌شود که تروریست‌ها عرب‌زبان و در نهایت مسلمان هستند. در نهایت هم قهرمان آمریکایی (هریسون فورد) عاملی برای خنثی شدن تمامی توطئه‌ها می‌شود! این فیلم محصول سال ۱۹۸۸ است؛ یعنی بالغ بر ۱۲ سال قبل از یازدهم سپتامبر، پس بیراه نیست این ادعا که پروژه اسلام هراسی در حوزه سینما ریشه‌ای عمیق‌تر از سال‌های اخیر دارد.

* فیلم فارنهایت۱۱/۹

به‌رغم گرفتن نخل طلای کن به خودی خود با آن همه سر و صدا و باوجود مخدوش کردن چهره رئیس‌جمهوری آمریکا، باعث شد او دوباره انتخاب شود و الیور استون در تمام فیلم‌هایش یک توجیه آمریکائی به نظر می آید.

* فیلم دروغ‌های حقیقی/ جیمز کامرون (۱۹۹۴)

سال ۱۹۹۴ یعنی تقریباً ۶ سال پس از «فرانتیک» جمیز کامرون که این روزها برخی فیلم «آواتار» وی را فیلمی ضد جنگ معرفی می‌کنند، اثری را به ثمر نشاند به نام «دروغ‌های حقیقی». جمعی عرب و ایرانی مشغول دسیسه چینی برای تحقق یک انفجار اتمی در آمریکا هستند و آرنولد شوایتزنگر اسطوره میلیتاریستی فیلم‌های هالیوود نقش محوری این اثری را بازی می‌کرد که در نهایت، یک تنه موفق می‌شود تمامی توطئه‌ها را خنثی و مسلمانان افراطی را یکجا نابود کند.

این فیلم نیز تقریباً ۷ سال پیش از یازدهم سپتامبر ساخته شد. در واقع توطئه یازدهم سپتامبر سبب شد که پروژه اسلام هراسی کاملاً محقق شود. با نگاهی به سینما و برخی تولیدات هالیوودی می‌توان برخی حقیقت‌های مهم را دریافت. یکی از آثاری که اثری پسایازدهم سپتامبری و تاریخی است و می‌توان فیلمی روشنگر در زمینه‌سازی پروژه اسلام‌هراسی باشد. چارلی ویلسون با خلق یک موقعیت استراتژیک، شوروی را در افغانستان زمین‌گیر و از طرفی دیگر زمینه ظهور القاعده را فراهم کرد.

* مرکز تجارت جهانی/ الیور استون (۲۰۰۶).

داستان این فیلم در روز ۱۱ سپتامبر و از برخورد هواپیمای اول به برج شمالی تجارت جهانی آغاز می‌شود. مک لاگین (نیکلاس کیج) به همراه گروهی از پلیس‌های نزدیک به حادثه به کمک آسیب دیدگان می‌روند اما هنگامی در طبقه همکف برج هستند ساختمان فرو می‌ریزد و از آن گروه سه نفر باقی می‌مانند، یکی در اثر حرکت آوار جان می‌بازد و از آن گروه مک لاگین و جیمینو (مایکل پنا) باقی می‌مانند. رفتن دوربین به میان خانواده‌ها و نگرانی آن‌ها از این ماجرا در مدت ۱۲ ساعتی که به نجات آن دو منتهی می‌شود و در حاشیه، تلاش یک تفنگدار دریایی سابق با نام «دیو کارنس» برای رسیدن به محل واقعه بدنه اصلی فیلم را تشکیل می‌دهد.

الیور استون در ساخت و پردازش داستان، بسیار زیرکانه و دقیق مسأله ۱۱ سپتامبر را تشریح می‌کند. او در سراغ‌گیری از این ماجرا احتیاط کامل را برای روایت خود برگزیده است و فیلم که فاقد تکنیک‌های مشخص‌تر استون در آثار پیشینش برای نشان دادن تراژدی است، وجود ندارد. او با دستمایه قرار دادن این داستان با پرداخت به صورت کلی از صورت اصلی ماجرا گریخته است و سعی کرده بخشی از تاریخ واقعی مربوط به آن حادثه را نشان دهد. به همین خاطر رهگذر صحنه‌های که خانواده مدفونین زیرآوار را نشان می‌دهد بسیار پرداخت شده‌است.

استون سعی دارد بیانیه‌های سیاسی همیشگی‌اش را (برای نگرفتن نقدهای تند تیز) صادر نکند و تنها حاشیه بحث‌برانگیز سیاسی فیلمش غیر از سخنان شهردار وقت نیویورک و سخنان بوش است که می‌گوید: «ما در برابر آزمونی قرار گرفته‌ایم و می‌خواهیم به جهان نشان دهیم که از پس این آزمون برخواهیم آمد؛ جنگ صلیبی.» رییس جمهوری سابق ایالات متحده تفکری خشن و افراطی و مذهبی درست مثل تفکرات ضد انسانی القاعده دارد؛ او خیلی محترمانه با ادا کردن این جمله، اعلامیه جنگ صلیبی را در جهان بازگشایی کرد.

درست در لحظاتی که مسؤولان آن کشور باید به اشتباه و غفلتشان در موارد امنیتی اشاره کنند، طرح مسأله جنگ آرام و توجیهش برروی فرش قرمز پهن می شود و نظریه تقابل «خیر و شر» را با کلماتی مذهبی گونه و عوام فریبانه در همین یک جمله پنهان می‌کند. در این رهگذر استون با شیطینت سیاست مابانه خود، زیرکانه این مسأله را درست پنج سال بعد از حادثه یازدهم سپتامبر بیان می‌کند تا توجیهی جدید هم برای پنچ هزار سرباز کشته شده در عراق و افغانستان داشته باشد.

در واقع توطئه یازدهم سپتامبر سبب شد که پروژه اسلام هراسی کاملاً محقق شود. با نگاهی به سینما و برخی تولیدات هالیوودی می‌توان برخی حقیقت‌های مهم را دریافت.

هنگامی که دیو کارنس تفنگدار سابق و حسابدار فعلی برای کمک به منطقه گراند زیرو (منطقه دو برج) می‌رود استون چندبار در نماهای نزدیکتر صلیب و محل کلیسا را به رخ می‌کشد. هرچند که استون بارها اعلام کرده است در هر سطحی از سیاست، اجتماع و جامعه جهانی جنگ را تقبیح می‌کند، اما برخی همچون نگارنده، او را کارگردان خلاف برای سیاست‌گذاری‌های موجود می‌دانند.

این سؤال دغدغه ذهن بسیاری است که مایکل مور، فارنهایت ۱۱/۹ را ساخت؛ مگر نه اینکه او را هم در یک طبقه‌بندی، کارگردان منتقد سیستم می‌دانند، به اعتقاد من فارنهایت ۱۱/۹ به‌رغم گرفتن نخل طلای کن به خودی خود با آن همه سر و صدا باعث شد به رغم مخدوش کردن چهره رییس‌ جمهوری وقت آمریکا، او دوباره انتخاب شود و الیور استون در تمام فیلم‌هایش یک توجیه آمریکائی به نظر می‌آید.

پس از چندی آمریکاییان به این نتیجه رسیدند که ساخت فیلم‌هایی با محور تروریسم و اسلام هراسی در هالیوود، تأثیر جهانی آنچنانی بر اذهان عمومی نخواهد داشت و تولید فیلم‌هایی در کشورهای خاورمیانه از مصر تا هند حتی ترکیه تأثیر بیشتری خواهد داشت. بدین ترتیب تولیدات مشترک این چنین آغاز شد که هالیوود زمینه تولید مشترک را فراهم می‌کند؛ ضمن اینکه تولید فیلم خارج از خاک آمریکا هزینه کمتری بر کمپانی تولید کننده دارد. همچنین اگر موضوع تولید با محوریت اسلام هراسی و تروریسم باشد، پنتاگون بخش اعظمی از بودجه فیلم را تأمین می‌کند.